Powstało Wirtualne Muzeum Drzeworytów Ludowych
Wystawy Kraków - Muzeum Etnograficzne Krakowa - Ratusz
Krakow/Muz_Etnograficzne/drzeworyt_sw_jerzy

Muzeum Etnograficzne w Krakowie otworzyło niezwykły oddział: Wirtualne Muzeum Drzeworytów Ludowych.
www.drzeworyty.eu

Muzeum Etnograficzne w Krakowie otworzyło niezwykły oddział: Wirtualne Muzeum Drzeworytów Ludowych.

Wirtualne, bo można odwiedzić je tylko pod adresem internetowym: www.drzeworyty.eu Muzeum, bo znajdziemy tam przeszło 230 obiektów dokładnie opisanych, sfotografowanych i naukowo opracowanych (a w przyszłym roku ma być już ich ponad 700). A obiekty te, to polskie drzeworyty ludowe, których historia jest prawie zapomniana, a postępująca destrukcja obiektów jest dodatkowym argumentem ze koniecznością rozwoju Wirtualnego Muzeum Drzeworytu Ludowego (WMDL).

Nowe technologie tworzą znakomitą możliwość, by wiedzę o polskich drzeworytach ludowych zgromadzić, trwale udokumentować i wprowadzić w możliwie najszerszy obieg współczesnej wrażliwości – mówią autorzy projektu. Atutem jest dostępność do Wirtualnego Muzeum: z całego świata i przez całą dobę. Często będzie to też jedyna możliwość zobaczenia wielu archiwalnych obiektów, które nie mogą być wystawiane. Na uwagę zasługuje pierwsza tego typu wirtualna wsytawa poświęcona drzeworytom ludowym z Płazowa  www.drzeworyty.pl/kolekcja  A w przyszłym roku powstanie wirtualna wystawa Jędrzeja Wowro wraz z wirtualną wycieczką po miejscach związanych z artystą.

Najważniejsze cechy projektu, to:
otwartość – baza będzie się rozwijać, będzie budowana sieć informacji;
interaktywność – każdy z użytkowników może założyć własne konto i tworzyć autorskie wirtualne kolekcje, powstanie forum, na którym będzie można dyskutować i wymieniać się informacjami;
i łatwość dostępu, co zdaje się być najważniejszą cechą WMDL.
Korzystać z jego możliwości mogą w zasadzie wszyscy, od badaczy i specjalistów w tej dziedzinie po dzieci. Na stronie znajduje się zakładka „Edukacja” – propozycja twórczego spojrzenia na drzeworyt ludowy, zachęcająca do zabawy różnych grup wiekowych. Znajdziemy tam gry, zabawy w tworzenie własnych projektów drzeworytów, słowniczek: „Ważne pytania - proste odpowiedzi”.  

Muzeum Etnograficzne organizuje również zajęcia warsztatowe o tej tematyce dla dzieci niedowidzących i niewidomych.

Podstawowym elementem Wirtualnego Muzeum jest baza drzeworytów, dostarczająca obszernych informacji o zabytkach ludowego drzeworytu, zachowanych w zbiorach publicznych, kościelnych i prywatnych. Dla każdego klocka i odbitki zakładany jest dokument, w którym zapisywane są cechy formalne obiektu, ikonografia, proweniencja, czas powstania, autorzy, użytkownicy, miejsce aktualnego przechowania, jak i dane bibliograficzne, o autorach, osobach związanych z obiektem, wystawach itd. Dodatkowo obiekty są precyzyjnie sfotografowane, co daje możliwość odbiorcom analizowania szczegółów. Istotnym atutem tej bazy jest sieć związków budowanych pomiędzy poszczególnymi dokumentami, pozwalających na szybkie wyszukiwanie kompleksowych informacji. Bogate opcje wyszukiwania dają możliwość stawiania pytań oraz szybkiego docierania do informacji. Baza danych oparta jest o system klasyfikacji Midas Browser.

Realizację tych wszystkich celów rozpoczęło Muzeum Etnograficzne im. S. Udzieli w 2011 roku przy współpracy specjalistów z różnych dziedzin. Dzięki funduszom z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum mogło przystąpić do prac nad projektem WMDL. Baza danych będzie sukcesywnie powiększana, mają powstać wersje językowe wyszukiwania danych – niemiecka i angielska. Pojawią się nowe zakładki: Mediateka – z filmami związanych z tą tematyką. Czytelnia – teksty, Forum oraz Fascynacje – ukazujące wykorzystanie drzeworytów w kulturze.

opracował: Roman Głowacki / Poland-art








Z dziejów polskiego drzeworytnictwa ludowego.


Najstarsze zachowane polskie drzeworyty ludowe pochodzą z początku XVIII wieku. Ich twórcami byli najczęściej rzemieślnicy działający w świeckich lub przyklasztornych warsztatach, wywodzący się niejednokrotnie z grona dawnych mistrzów cechowych czy wycinaczy liter w drukarniach. Nabywców swoich wyrobów znajdowali na wsiach i w małych miasteczkach. Drzeworyty prezentowały zróżnicowany poziom wynikający z umiejętności i technicznych możliwości twórców. Znamy nieliczne nazwiska lub monogramy drzeworytników, m.in. Macieja Kostryckiego z Płazowa, Tomasza Bąkowskiego i Ksawerego Stankiewicza z Leżajska, Wojciecha Bryndzę i Sagana z Bobrka. Wiele ośrodków drzeworytniczych związanych było z miejscami pątniczymi.

Drzeworyty umieszczano w domach, kapliczkach i wiejskich kościołach. Przedstawiane na nich święte postacie były przedmiotem kultu, miały strzec domowników, ich dobytku oraz zwierząt gospodarskich i zbiorów. Pełniły też funkcje estetyczne (zwłaszcza kołtryny), bądź służyły jako wzorniki dla ludowych artystów. W połowie XIX wieku zaczęły zanikać wypierane przez modne wówczas obrazy na szkle oraz masowo drukowane reprodukcje wykonywane innymi technikami graficznymi.

Na przełomie XIX i XX w. ludowe drzeworyty zaczęły wzbudzać coraz większe zainteresowanie w środowiskach kolekcjonerów i znawców sztuki ludowej. W niewielkim stopniu interesowano się jednak samymi twórcami, ich warsztatami oraz historią zjawiska. Bardziej koncentrowano się na poszczególnych dziełach, zwracając uwagę na ikonografię oraz cechy stylowe. W naiwnej prostocie drzeworytów dostrzegano głównie walory estetyczne i artystyczne.  Pojawiły się pierwsze wzmianki i opracowania naukowe (m.in. Jan Stanisław Bystroń, Marian Sokołowski, Ksawery Piwocki). Drzeworytami zainteresowali się także artyści. Dla Władysława Skoczylasa, odnowiciela współczesnego drzeworytu polskiego oraz dla jego uczniów ze stowarzyszenia „Ryt”, jak również dla artystów z kręgu formistów, drzeworyt ludowy stał się źródłem nowej ekspresji i odmiennego, arealistycznego spojrzenia na świat, w którym ważną rolę zaczęły odgrywać rytm, symetria i ornament.
Pierwsze opracowania na temat ludowego drzeworytnictwa bazowały na niewielkiej grupie obiektów, te zaś uległy częściowemu rozproszeniu po 1939 roku. Od tego czasu do dziś niewiele się zmieniło. Próbą całościowego podejścia do tematu była największa dotąd wystawa polskich drzeworytów ludowych zorganizowana przez Muzeum Etnograficzne w Krakowie w 1970 roku, w ramach III Międzynarodowego Biennale Grafiki oraz towarzyszącego jej sympozjum. Niestety wysiłek ten, uwieńczony wydaniem obszernego katalogu,  nie przełożył się na kontynuację prac w znaczącej skali. Po roku 1970 pojawiły się głównie pojedyncze opracowania wybranych zagadnień.

Dodaj do:

Wykop    Facebook