| Jerzy Kosałka | Niemcy już przyszli |
| Wystawy Katowice - Centrum Kultury Katowice |
 Wystawa ze zbiorów Śląskiej Kolekcji Sztuki WspółczesnejWystawa trwa od 5 do 22 listopada 2011 Galeria Sektor I Zróżnicowanie dorobku artystycznego Jerzego Kosałki nie pozwala na opisanie go za pomocą jednorodnych kategorii formalnych. Nazwisko artysty kojarzy się przede wszystkim z dwiema pracami, często eksploatowanymi w mediach: Planem bitwy pod Kłobuckiem i butelką CosalCi – pozwalającymi klasyfikować się jako ready mades. Jednak prócz licznych wersji i wciąż nowych wydań obu podręcznikowych już przykładów polskiej sztuki transawangardowej schyłku lat 80. oevre ich autora przedstawia się jako znacznie bogatsze spektrum działań performatywnych, obiektów, instalacji z użyciem przedmiotów gotowych. Kosałka wykorzystuje przedmioty gotowe w sposób błyskotliwy i prosty, zrozumiały dla każdego zanurzonego w rzeczywistości, z której zostały one zaczerpnięte. Jednocześnie zaś nieprzerwanie gra z konwencją ready made, status dzieł sztuki nadając przedmiotom obarczonym już wtórnym znaczeniem – symbolizującym właśnie najpodlejsze aspekty przaśnej egzystencji – puszcza oko do widza w geście porozumienia. Ten sojusz odbiorcy i artysty, stojących wspólnie wobec dzieła, zostaje przekreślony w przypadku grupy nowszych prac, w których Kosałka wykorzystuje miniaturowe modele. Nadal aktualna pozostaje triada – humoru, ścisłego związku z rzeczywistością i odniesienia do wewnętrznego świata sztuki, tym razem jednak widz wodzony jest za nos, zaskakiwany, gdy zaś zorientuje się w swojej sytuacji – już wymierzono mu weń pstryczka. Gdyby zebrać na jednej wystawie najważniejsze z „miniaturowych” prac Jerzego Kosałki, widzowie musieliby poświęcić sporo czasu i uwagi, by w pełni je docenić. Choć modele postaci i przedmiotów wykorzystane są w nich w sposób bardzo różnorodny, łączą je akcenty militarne, zaczerpnięte z bliższych lub bardziej odległych w czasie zdarzeń. Prace nawiązujące do wciąż aktualnych, szczególnie w mieście Kosałki – Wrocławiu – napięć związanych ze śladami niemieckiej historii tego miejsca tworzą pewien narracyjny ciąg. Pozostałe, prócz militaryzmu i miniaturowych rozmiarów, łączy absurdalny humor. Dokonując przeglądu „miniaturowych” prac Jerzego Kosałki, widz przygotowany być musi na niełatwą przeprawę. Wymagać ona będzie zaangażowania – bacznego wzroku i cierpliwości, które pozwolą śledzić poczynania miniaturowych figurek; dociekliwości, która nakazuje zaglądać nawet w miejsca niepozorne, a przede wszystkim dystansu, pozwalającego śmiać się z własnego zaskoczenia; przestrachu, kiedy odbiorca stanie się bohaterem artystycznego gagu. Na koniec przyda się też zdolność do refleksji, która powinna pojawić się, gdy minie szok spowodowany doświadczeniem brutalności, bo i tej nie szczędzi nam artysta. Kosałka wyprawia zatem widza w podróż niczym Jonathan Swift żeglarza Gullivera – do krainy przypominającej jego ojczyznę, tyle że miniaturowej, przez co, zdawałoby się, zabawniejszej i w zmaganiach ze swoimi niedorzecznymi problemami groteskowej. To tylko jednak sprawa skali, bowiem w prozie Swifta, jak wiemy, królestwo Lilliput okazało się literackim odpowiednikiem XVIII-wiecznej Anglii. Nasza współczesna rzeczywistość również niejednokrotnie zbliżała się do najbardziej absurdalnych artystycznych mistyfikacji. Agnieszka Gryska, Kosałka w krainie Lilliputów (fragmenty) Jerzy Kosałka (ur. 1955, Będzin) Polski współczesny artysta multimedialny, jeden z ciekawszych artystów swojego pokolenia. Choć z wykształcenia malarz, wypowiada się w wielu mediach, komentując bieżącą rzeczywistość i wykonując prace osadzone w konkretnej czasoprzestrzeni. Ostatnio (2009) został laureatem konkursu im. Krystiany Robb-Narbutt, którego jury – jak można było przeczytać w komunikacie prasowym – „doceniło niezależność artysty i jego krytyczną postawę wobec obowiązujących mód i wobec komercjalizacji sztuki”. Sam twórca za symptomatyczny w stosunku do własnej postawy artystycznej uważa tytuł wywiadu, którego udzielił „Odrze” (lipiec–sierpień 2008) – Wolność, po prostu. Dodaj do:
|